Przejdź do treści

Właściwości tryptofanu

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Tryptofan to aminokwas egzogenny, którego organizm nie wytwarza i musi go otrzymywać z pożywienia; służy do produkcji serotoniny, melatoniny i niacyny [1]. Dowody na poprawę snu po żywności i suplementach bogatych w tryptofan są obiecujące, lecz niejednoznaczne [3].

Po angielsku
tryptophan
Inne nazwy
L-tryptofan, Trp, W
Najlepiej zbadane działanie
Jest prekursorem serotoniny, melatoniny i niacyny Silne
W ciąży
Po konsultacji z lekarzem
Dla psa
Brak danych

Właściwości chemiczne i fizyczne tryptofanu

L-tryptofan to aminokwas białkowy zawierający pierścień indolowy w łańcuchu bocznym.

WłaściwośćWartość
Wzór sumarycznyC11H12N2O2
Masa molowa204,23 g/mol
Numer CAS73-22-3
Postaćbiały do prawie białego proszek lub kryształy
Temperatura topnienia282 °C (rozkład)
Rozpuszczalność w wodzie11,4 g/l (25 °C)

Dane: TCI — L-Tryptophan. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga tryptofan? Działanie i badania

Organizm używa tryptofanu do produkcji melatoniny, która reguluje rytm snu i czuwania, oraz serotoniny, która według MedlinePlus wiąże się z regulacją apetytu, snu, nastroju i bólu; wątroba może go też przekształcić w niacynę (witaminę B3) [1]. Przegląd 99 badań wskazał, że żywność bogata w tryptofan i melatoninę najczęściej wiązała się ze skróceniem czasu zasypiania, wydłużeniem snu i zmniejszeniem objawów lęku, ale część wyników była niespójna i potrzebne są dłuższe, ujednolicone badania kliniczne [3]. W jednym z badań opisanych przez Healthline dorośli jedzący płatki wzbogacone w tryptofan na śniadanie i kolację zasypiali szybciej i spali dłużej [2].

EfektSiła dowodówŹródła
Jest prekursorem serotoniny, melatoniny i niacynySilne[1]
Skraca czas zasypiania i wydłuża senOgraniczone[2][3]
Zmniejsza objawy lękuOgraniczone[3]

Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Pokarm białkowym.in. ser, drób, białka jaj, ryby, mleko, nasiona słonecznika, dyni i sezamu, orzeszki ziemne, soja i indyk [1]
Suplement L-tryptofanuw badaniach opisywano do 5 g dziennie [2]
5-HTPpochodna tryptofanu; razem z tryptofanem zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego przy lekach serotoninowych [2]

Ile tryptofanu dziennie i kiedy

Typowa dieta dostarcza około 1 g tryptofanu dziennie, a w badaniach opisywano suplementację do 5 g dziennie; nudności i zawroty głowy zgłaszano po ilościach powyżej 50 mg na kg masy ciała [2]. W badaniu z płatkami tryptofan podawano rano i wieczorem [2]; źródła nie rozstrzygają, kiedy suplementować najlepiej. Dawkę suplementu ustal z lekarzem.

Tryptofan w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaPo konsultacji z lekarzemW użytych źródłach brak danych o bezpieczeństwie suplementów; zapytaj lekarza.
Karmienie piersiąPo konsultacji z lekarzemW użytych źródłach brak danych o bezpieczeństwie suplementów; zapytaj lekarza.
DzieciPo konsultacji z lekarzemW użytych źródłach brak danych o bezpieczeństwie suplementów; zapytaj lekarza.
SeniorzyPo konsultacji z lekarzemSzczególnie przy lekach wpływających na serotoninę — patrz interakcje [2].

Tryptofan a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
Dieta wegańskaW umiarkowanych ilościachTryptofan występuje w soi, orzeszkach ziemnych i nasionach [1]; inne źródła roślinne warto sprawdzić w tabelach składu.
Zaburzenia nastroju i depresjaPo konsultacji z lekarzemSuplementacja nie zastępuje leczenia; dowody dotyczące nastroju i lęku są ograniczone [3].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Najważniejsze ryzyko to zespół serotoninowy przy łączeniu tryptofanu lub 5-HTP z lekami wpływającymi na serotoninę, zwłaszcza antydepresantami; objawy to pocenie się, drżenie, pobudzenie i majaczenie [2]. Działania niepożądane po dużych dawkach są rzadkie [2]. Osoby przyjmujące takie leki powinny skonsultować się z lekarzem.

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Antydepresanty i inne leki wpływające na serotoninęryzyko zespołu serotoninowego [2]

Tryptofan dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychW użytych źródłach brak danych o bezpieczeństwie suplementów u psów; zapytaj weterynarza.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

W czym jest tryptofan?
Między innymi w serze, drobiu, białkach jaj, rybach, mleku, nasionach słonecznika, dyni i sezamu, orzeszkach ziemnych i soi [1].
Tryptofan i glicyna — czy warto łączyć?
W użytych źródłach nie ma badań na ten temat; decyzję o suplementach podejmij z lekarzem.
Tryptofan dla psa?
Nie podawaj suplementów bez weterynarza; w użytych źródłach brak danych dla zwierząt.
Co to jest tryptofan?
Aminokwas egzogenny, z którego powstają serotonina, melatonina i niacyna [1].

Źródła

  1. MedlinePlus — Tryptophan in diet — baza danych instytucjonalna
  2. Healthline — Tryptophan: benefits, side effects and food sources — omówienie
  3. Sousa M.N. i in. Influence of tryptophan- and melatonin-rich foods on sleep quality. Research, Society and Development 2026 — przegląd systematyczny

Poznaj również