W skrócie
Jajo kacze jest większe od kurzego — waży ok. 83 g wobec ok. 60 g — i zawiera więcej tłuszczu (ok. 14% wobec 11%) przy podobnej zawartości białka [1]. Ze względu na salmonellę należy je jeść wyłącznie dobrze ugotowane lub usmażone [2].
- Po angielsku
- duck egg
- Inne nazwy
- jaja kacze, jajko kacze
- Kategoria
- Nabiał i jaja
- Kalorie
- 185 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Surowe i niedogotowane jaja mogą być źródłem salmonelli Silne
- W ciąży
- Ostrożnie
- Dla psa
- Ostrożnie
Wartości odżywcze jajek kaczych
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 185 kcal | — |
| Białko | 12,8 g | — |
| Tłuszcz | 13,8 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 3,7 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 1,4 g | — |
| w tym cukry | 0,93 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 70,8 g | — |
| Wapń | 64 mg | 8% |
| Żelazo | 3,9 mg | 28% |
| Magnez | 17 mg | 5% |
| Fosfor | 220 mg | 31% |
| Potas | 222 mg | 11% |
| Sód | 146 mg | — |
| Cynk | 1,4 mg | 14% |
| Miedź | 0,06 mg | 6% |
| Mangan | 0,04 mg | 2% |
| Selen | 36,4 µg | 66% |
| Witamina C | 0 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 0,16 mg | 14% |
| Ryboflawina (B2) | 0,4 mg | 29% |
| Niacyna (B3) | 0,2 mg | 1% |
| Witamina B6 | 0,25 mg | 18% |
| Kwas foliowy | 80 µg | 40% |
| Witamina B12 | 5,4 µg | 216% |
| Witamina A | 194 µg | 24% |
| Witamina E | 1,3 mg | 11% |
| Witamina D | 1,7 µg | 34% |
| Witamina K | 0,4 µg | 1% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 01138, domena publiczna.
Na co pomaga jajka kacze? Działanie i badania
Jajo kacze to źródło białka i tłuszczu, a w porównaniu z kurzym ma go więcej: w treści jaja ok. 13,7% białka i 14,4% lipidów wobec 13,0% i 11,0% w kurzym [1]. Żółtko kaczego jaja zawiera też nieco więcej cholesterolu w przeliczeniu na gram [1], co ma znaczenie przy dietach z jego ograniczeniem. Nie ma dowodów, że jajo kacze działa na zdrowie inaczej niż kurze, poza różnicą w składzie. Największe ryzyko to zakażenie Salmonellą, którą żywność pochodzenia zwierzęcego, w tym jaja, przenosi na ludzi [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Ma więcej tłuszczu i kalorii niż jajo kurze | Umiarkowane | [1] |
| Zawiera nieco więcej cholesterolu w żółtku | Umiarkowane | [1] |
| Surowe i niedogotowane jaja mogą być źródłem salmonelli | Silne | [2][3] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Na twardo | gotuj około 1–2 minuty dłużej niż jajko kurze, aż żółtko całkowicie się zetnie |
| Jajecznica | smażona do pełnego ścięcia |
| Wypieki | bogatsze, bardziej zwarte ciasta i makarony |
| Jaja marynowane lub peklowane | wymagają sprawdzonych receptur i higieny |
Jajka kacze w kuchni
Jajka kacze mają większe żółtko i wyraźniejszy, często opisywany jako bardziej intensywny smak niż kurze. Dobrze sprawdzają się w jajecznicy, wypiekach i ciastach drożdżowych. Na miękko je się je rzadko, bo ryzyko salmonelli jest wyższe przy niedogotowaniu [2]. Skorupka jest grubsza, więc przy rozbijaniu potrzeba nieco więcej siły.
Jajka kacze w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Ostrożnie | Jedz tylko jaja w pełni ścięte; salmonelloza bywa ciężka u osób z grup ryzyka [2]. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Dobrze ugotowane jaja są dopuszczalne. |
| Dzieci | Ostrożnie | Salmonelloza bywa ciężka u małych dzieci [2]; podawaj wyłącznie w pełni ugotowane. |
| Seniorzy | Ostrożnie | Starsze osoby są w grupie podwyższonego ryzyka ciężkiej salmonellozy [2]. |
Jajka kacze a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Wysoki cholesterol | Ostrożnie | Żółtko jaja kaczego ma więcej cholesterolu niż kurzego [1]; ustal ilość z lekarzem lub dietetykiem. |
| Alergia na jaja | Po konsultacji z lekarzem | Osoby uczulone na jaja kurze powinny skonsultować próbę jaja kaczego z alergologiem. |
| Dieta ketogeniczna | Bezpieczne | Jajo kacze jest bezwęglowodanowe i tłuste, ale podawaj w pełni ścięte. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Jajo jest większe i kaloryczniejsze od kurzego [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Główne zagrożenie to salmonelloza, której przebieg bywa ciężki u małych dzieci, osób starszych i z osłabioną odpornością [2]. Aby ją ograniczyć, jaja kacze gotuj lub smaż do pełnego ścięcia białka i żółtka [2]. Osoby z alergią na jaja powinny skonsultować jedzenie jaj kaczych z lekarzem.
Jajka kacze dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Surowe jaja mogą zawierać bakterie, a surowe białko zawiera enzym zaburzający wchłanianie witamin [3]; ugotowane w niewielkiej ilości są dopuszczalne. |
| Kot | Ostrożnie | Jak u psa — surowych jaj nie podawaj [3]. |
| Kury | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie jajek kaczych
Jajka kacze przechowuj w lodówce, najlepiej w oryginalnym opakowaniu, z dala od surowego mięsa. Przed użyciem nie myj skorupek, a dłonie i sprzęt umyj po kontakcie z surowym jajem. Pęknięte lub brudne jaja lepiej wyrzucić.
Jak wybierać
Kupuj jaja od zaufanego hodowcy lub z oznakowanego źródła i sprawdzaj datę. Skorupka powinna być czysta i nieuszkodzona. Jaja kacze są większe i zazwyczaj mają jasną, białą lub zielonkawą skorupkę.
FAQ
Jajka kacze a kurze — czym się różnią?
Czy jajka kacze można jeść na miękko?
Jajka kacze po angielsku?
Jajka kacze — jak smakują?
Źródła
- Wereńska M., Okruszek A. Wartość odżywcza różnego rodzaju jaj. Nauki Inżynierskie i Technologie 2011 — przegląd
- WHO — Salmonella (non-typhoidal) — omówienie
- ASPCA — People foods to avoid feeding your pets — omówienie
