W skrócie
Opuncja figowa (Opuntia ficus-indica) to kaktus o jadalnych owocach i młodych pędach (nopal), bogaty w betalainy, flawonoidy i witaminę C [1]. Dowody na działanie zdrowotne pochodzą głównie z badań laboratoryjnych i niewielkich prób klinicznych, więc nie jest to udowodniony środek na odchudzanie ani cukrzycę [1][3].
- Nazwa łacińska
- Opuntia ficus-indica (L.) Mill.
- Po angielsku
- prickly pear, Indian fig, cactus pear
- Inne nazwy
- figa indyjska, kaktus figowy, nopal (młode pędy), opuncja indyjska
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 41 kcal w 100 g
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze opuncji figowej
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 41 kcal | — |
| Białko | 0,73 g | — |
| Tłuszcz | 0,51 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,07 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 6 g | — |
| Błonnik | 3,6 g | — |
| Woda | 87,5 g | — |
| Wapń | 56 mg | 7% |
| Żelazo | 0,3 mg | 2% |
| Magnez | 85 mg | 23% |
| Fosfor | 24 mg | 3% |
| Potas | 220 mg | 11% |
| Sód | 5 mg | — |
| Cynk | 0,12 mg | 1% |
| Miedź | 0,08 mg | 8% |
| Selen | 0,6 µg | 1% |
| Witamina C | 14 mg | 18% |
| Tiamina (B1) | 0,01 mg | 1% |
| Ryboflawina (B2) | 0,06 mg | 4% |
| Niacyna (B3) | 0,46 mg | 3% |
| Witamina B6 | 0,06 mg | 4% |
| Kwas foliowy | 6 µg | 3% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 2 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 09287, domena publiczna.
Na co pomaga opuncja figowa? Działanie i badania
Opuncja figowa zawiera barwniki betalainowe, flawonoidy i kwas askorbinowy, którym przypisuje się działanie przeciwutleniające [1]. Przeglądy opisują ją jako roślinę o potencjale przeciwzapalnym i obniżającym glikemię, ale większość danych to badania in vitro i na zwierzętach [2]. U ludzi są pojedyncze, małe próby: w jednej obniżenie glikemii po posiłku u osób z cukrzycą, w innej utrata masy ciała po preparacie z błonnikiem z opuncji, połączonym z dietą niskokaloryczną [3]. Długofalowy wpływ na glikemię i HbA1c nie jest ustalony [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Obniża glikemię poposiłkową | Ograniczone | [3] |
| Pomaga w odchudzaniu (preparaty z błonnikiem z opuncji, razem z dietą) | Ograniczone | [3] |
| Działa przeciwutleniająco (betalainy, flawonoidy) | Ograniczone | [1][2] |
| Łagodzi stany zapalne | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeży owoc | po schłodzeniu obiera się z grubej skórki i je na surowo; zawiera liczne twarde pestki [4] |
| Młode pędy (nopalitos) | gotowane lub smażone jak warzywo, w smaku podobne do zielonej fasolki [4] |
| Olejek z pestek opuncji | tłoczony z pestek, stosowany głównie w kosmetyce; pestki zawierają głównie kwas linolowy [4] |
| Tabletki i kapsułki | preparaty z błonnikiem lub ekstraktem; skuteczność w odchudzaniu wykazano tylko dla wybranego preparatu w połączeniu z dietą [3] |
Ile opuncji figowej dziennie i kiedy
Owoce i młode pędy jada się w ilościach kulinarnych, bez ustalonych norm. W jednym z badań osoby jadły dziennie około 280 g nopalu w ramach tradycyjnej diety meksykańskiej [3]. Dawek suplementów nie ustalono, a skład preparatów jest bardzo różny, więc stosuj je według etykiety i po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Opuncja figowa w kuchni
Owoc opuncji figowej je się na surowo: schłodzony kilka godzin, obrany z grubej skórki [4]. Smakuje podobnie do słodkiego arbuza, a miąższ jest czerwonofioletowy lub żółtobiały i zawiera dużo drobnych, twardych pestek [4]. Owoce przerabia się też na sok, dżemy i galaretki, a młode pędy smaży lub gotuje jak warzywo [4]. Przy zbiorze i obieraniu uważaj na drobne kolce na skórce owoców.
Opuncja figowa na skórę i włosy
Olejek z pestek opuncji figowej stosuje się w kosmetykach do skóry; pestki zawierają kilka procent kwasów tłuszczowych, głównie linolowego [4]. Skuteczności olejku nie potwierdzono w badaniach klinicznych w źródłach użytych w tym opracowaniu, więc traktuj go jako zwykły olej pielęgnacyjny.
Opuncja figowa w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak wiarygodnych danych o bezpieczeństwie suplementów; w ilościach kulinarnych owoc jest zwykłym pokarmem [3]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak wiarygodnych danych o suplementach [3]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych; suplementów nie podawaj bez lekarza. |
Opuncja figowa a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Po konsultacji z lekarzem | Opuncja może obniżać glikemię, a opisano dodatkowe obniżenie cukru przy lekach przeciwcukrzycowych [3]. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Wyniki dotyczą konkretnego preparatu z błonnikiem razem z dietą niskokaloryczną; sam owoc nie jest udowodnionym środkiem odchudzającym [3]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby z cukrzycą leczone farmakologicznie powinny skonsultować użycie suplementów z opuncji z lekarzem, bo opisano addytywne obniżanie glikemii i hipoglikemię przy lekach takich jak metformina czy pochodne sulfonylomocznika [3]. W ciąży i podczas karmienia unikaj suplementów z powodu braku rzetelnych danych [3]. Twarde pestki mogą u części osób powodować zaparcia [4].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwcukrzycowe (metformina, glipizyd, glibenklamid) | opisy przypadków dodatkowego obniżenia glikemii i hipoglikemii; zalecane monitorowanie cukru [3] |
Opuncja figowa dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Nie znalazłem potwierdzonych danych o toksyczności; kolce mogą ranić pysk. |
| Kot | Brak danych | Nie znalazłem potwierdzonych danych; kolce mogą ranić. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Opuncja figowa rośnie w klimacie ciepłym i bez mrozu; wzrost zatrzymuje się około minus 10 do minus 12 stopni Celsjusza [4]. W polskim klimacie uprawia się ją w doniczce, w jasnym, przepuszczalnym podłożu, zimując w chłodnym i widnym pomieszczeniu. Gatunek jest wrażliwy na przelanie, więc podlewaj oszczędnie.
Przechowywanie opuncji figowej
Świeże owoce przechowuj w lodówce; przed jedzeniem schłodzenie ułatwia obieranie [4]. Młode pędy po obraniu z kolców zużyj w ciągu kilku dni.
FAQ
Jak smakuje opuncja figowa?
Jak jeść opuncję figową?
Opuncja figowa po angielsku?
Czy opuncja figowa pomaga schudnąć?
Źródła
- Armas Diaz Y. i in. Prickly pear fruits from Opuntia ficus-indica varieties as a source of potential bioactive compounds in the Mediterranean diet. Mediterranean Journal of Nutrition and Metabolism 2022 — przegląd
- Nopal Cactus (Opuntia ficus-indica) as a Source of Bioactive Compounds for Nutrition, Health and Disease (DOAJ) — przegląd
- Darwin Nutrition — Prickly pear: benefits, dosage, contraindications — omówienie
- Wikipedia — Opuntia ficus-indica (nazwy, owoc, uprawa) — encyklopedia
