W skrócie
Ajran (ayran) to tradycyjny turecki napój z jogurtu, wody i soli, znany też w krajach sąsiednich [1][2]. Jest napojem fermentowanym, ale produkt handlowy może zawierać dużo sodu: w jednej porcji 241 g ok. 600 mg [3].
- Po angielsku
- ayran
- Inne nazwy
- ayran, doogh (wariant irański)
- Kategoria
- Nabiał i jaja
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Ostrożnie
Na co pomaga ajran? Działanie i badania
Ajran to rozcieńczony jogurt, więc zawiera bakterie fermentacji jogurtowej [2][3]. Dowodów na szczególne działanie zdrowotne samego ajranu nie znaleziono; korzyści przypisywane probiotycznym jogurtom pochodzą z badań nad tymi produktami, np. nad odpornością i infekcjami dróg oddechowych [3]. Głównym minusem jest sól: porcja 241 g produktu komercyjnego miała 600 mg sodu, czyli 25% wartości dziennej [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Korzyści zdrowotne samego ajranu | Niepotwierdzone | [3] |
| Wsparcie odporności przez probiotyczny jogurt lub mleko fermentowane (nie badano ajranu) | Ograniczone | [3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Ajran tradycyjny | jogurt, woda i sól [2] |
| Ajran przemysłowy | wytwarza się go przez rozcieńczenie mleka wodą przed inkubacją albo jogurtu wodą po inkubacji [2] |
Ajran w kuchni
Ajran przygotowuje się z jogurtu, zimnej wody i soli [2]. W przepisie z Nutrition Advance na dwie porcje użyto szklanki jogurtu, szklanki wody i szczypty soli, a dla rzadszego napoju podwojono wodę; miętę, ogórek lub cytrynę można dodać opcjonalnie [3]. Ile kcal ma ajran: porcja 241 g badanego produktu handlowego miała 126 kcal, 6 g białka i 10 g tłuszczu [3]; wartość zależy od jogurtu.
Ajran w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; zwróć uwagę na zawartość soli [3]. |
| Seniorzy | W umiarkowanych ilościach | Przy ograniczeniu soli czytaj etykietę (ok. 600 mg sodu w porcji 241 g) [3]. |
Ajran a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Nadciśnienie | Ostrożnie | Wysoka zawartość sodu w produkcie handlowym: 600 mg na porcję 241 g [3]. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Kaloryczność zależy od jogurtu; 126 kcal na porcję 241 g w badanym produkcie [3]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby ograniczające sól (np. przy nadciśnieniu) powinny czytać etykietę, bo porcja produktu handlowego może mieć ok. 600 mg sodu [3]. Ajran jest produktem mlecznym, więc nie jest dla osób uczulonych na mleko; przy nietolerancji laktozy wybieraj produkty bez laktozy.
Ajran dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Nabiał może powodować biegunkę i inne zaburzenia trawienia, a nadmiar soli nasila pragnienie i oddawanie moczu, w ciężkich przypadkach groźne objawy [4]. |
| Kot | Ostrożnie | Nabiał może powodować biegunkę, a nadmiar soli jest szkodliwy [4]; ajranu nie podawaj. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie ajranu
Ajran przechowuj w lodówce i spożyj w terminie podanym na opakowaniu. Domowy, przygotowany z jogurtu i wody, zużyj w ciągu 1–2 dni; przed podaniem wymieszaj, bo się rozwarstwia.
FAQ
Ajran a kefir — czym się różnią?
Ajran czy jogurt — co wybrać?
Ajran po angielsku?
Skąd pochodzi ajran?
Czy ajran jest zdrowy?
Źródła
- Altay F. Ayran. W: Yogurt in Health and Disease Prevention, Elsevier 2017 — rozdział monografii
- Koçak C., Avşar Y.K., Tamuçay B. A comparative study on the production methods of ayran. GIDA 2006 — artykuł recenzowany
- Nutrition Advance — Ayran: A Uniquely Sour and Salty Dairy Drink — omówienie
- ASPCA — People foods to avoid feeding your pets — baza danych
