Sól epsom – Właściwości

W skrócie

Sól Epsom to siarczan magnezu, zwykle w postaci siedmiowodnej (MgSO4·7H2O), używany do kąpieli, jako środek przeczyszczający i do nawożenia roślin [5]. Dowodów, że magnez wchłania się z kąpieli przez skórę, brakuje [2], a doustnie w nadmiarze powoduje biegunkę i bywa groźna przy chorobach nerek [1][3].

Po angielsku: Epsom salt (magnesium sulfate heptahydrate)
Inne nazwy: siarczan magnezu, sól gorzka, sól angielska, epsomit
Kategoria: Minerały i kamienie
Najlepiej zbadane działanie: Działa przeczyszczająco po podaniu doustnym Umiarkowane
W ciąży: Po konsultacji z lekarzem
Dla psa: Po konsultacji z lekarzem

Właściwości chemiczne i fizyczne soli Epsom

Sól Epsom to siedmiowodny siarczan magnezu (MgSO4·7H2O) — sól nieorganiczna złożona z jonów Mg²⁺ i SO4²⁻ oraz wody krystalizacyjnej; w przyrodzie występuje jako minerał epsomit.

Właściwość	Wartość
Wzór sumaryczny	MgSO₄·7H₂O
Masa molowa	246,47 g/mol
Numer CAS	10034-99-8
Postać	białe kryształy
Rozpuszczalność w wodzie	710 g/l (20 °C)

Dane: Sigma-Aldrich — Magnesium sulfate heptahydrate · Fisher Scientific — Magnesium sulfate heptahydrate, 99,5% · PubChem — Magnesium Sulfate Heptahydrate. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga sól epsom? Działanie i badania

Działanie lecznicze soli Epsom jest słabo udokumentowane. Przegląd badań nad magnezem przezskórnym nie zaleca jego stosowania: jedyne badanie kąpieli w soli Epsom (19 osób) nie przeszło recenzji naukowej, a 2-godzinna kąpiel w wodzie spa u 8 osób nie zmieniła poziomu magnezu w osoczu [2]. Doustnie magnez jest składnikiem środków przeczyszczających [1], a siarczan magnezu stosuje się w szpitalach przy zaparciach [5]. Reklamowane działanie „detoksykujące” czy odchudzające nie ma potwierdzenia.

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Podnosi poziom magnezu we krwi po kąpieli	Ograniczone	[2]
Działa przeczyszczająco po podaniu doustnym	Umiarkowane	[1][5]
Koryguje niedobór magnezu w glebie	Ograniczone	[4]
Zapobiega zgniliźnie wierzchołkowej pomidorów	Niepotwierdzone	[4]

Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Kryształy do kąpieli	rozpuszczane w ciepłej wodzie, także do kąpieli stóp [5]
Roztwór do podlewania lub oprysku	tylko po teście gleby wskazującym niedobór magnezu [4]
Preparat farmaceutyczny	przeczyszczający; wyłącznie wg ulotki lub zaleceń lekarza

Ile soli Epsom dziennie i kiedy

Nie podajemy dawek doustnych. Kąpiel przygotowuj według instrukcji na opakowaniu, a środek przeczyszczający stosuj wyłącznie zgodnie z ulotką lub zaleceniem lekarza. Dla magnezu z suplementów i leków górna bezpieczna granica dla dorosłych to 350 mg magnezu dziennie [1].

Sól epsom na skórę i włosy

Sól Epsom dodaje się do kąpieli stóp i całego ciała oraz do peelingów. Przyjemne działanie rozluźniające wynika głównie z ciepłej wody; nie ma przekonujących dowodów, że magnez przenika przez skórę w ilościach istotnych dla organizmu [2]. Nie stosuj jej na uszkodzoną, podrażnioną skórę.

Sól epsom w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Po konsultacji z lekarzem	Doustnie tylko na zalecenie lekarza; kąpiele skonsultuj z lekarzem.
Karmienie piersią	Po konsultacji z lekarzem	Doustnie tylko po konsultacji.
Dzieci	Po konsultacji z lekarzem	Nie podawaj doustnie bez lekarza.
Seniorzy	Ostrożnie	Częstsze choroby nerek i leki; przed użyciem doustnym zapytaj lekarza.

Sól epsom a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Choroby nerek	Po konsultacji z lekarzem	Nerki usuwają nadmiar magnezu; przy ciężkiej niewydolności może on się kumulować [1][3].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Wysokie dawki magnezu powodują biegunkę, nudności i skurcze brzucha, a skrajnie wysokie mogą wywołać zaburzenia rytmu serca [1]. W ciężkiej niewydolności nerek magnez może się kumulować w organizmie [3]. Osoby z chorobami nerek i serca, kobiety w ciąży oraz dzieci nie powinny przyjmować soli Epsom doustnie bez zgody lekarza.

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Leki przyjmowane doustnie	magnez przyjęty doustnie może zaburzać wchłanianie niektórych leków; zapytaj farmaceutę o odstęp

Sól epsom dla psa, kota i innych zwierząt

Zwierzę	Ocena	Co warto wiedzieć
Pies	Po konsultacji z lekarzem	Nie podawaj doustnie bez weterynarza.
Kot	Po konsultacji z lekarzem	Nie podawaj doustnie bez weterynarza.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Uprawa, pochodzenie i odmiany

Sól Epsom to produkt chemiczny MgSO4·7H2O, występujący w przyrodzie jako minerał epsomit; nazwę wzięła od gorzkiego źródła mineralnego w Epsom (Surrey, Anglia) [5]. W ogrodzie pomaga tylko wtedy, gdy test gleby wykazuje niedobór magnezu, co zdarza się na glebach piaszczystych i silnie wymytych [4]. W większości ogrodów nie daje korzyści, a nadmiar może zaburzać pobieranie wody i wapnia [4]. Zgnilizna wierzchołkowa pomidorów (i ogórków) wynika z zaburzeń transportu wapnia, a dodatek magnezu może ją pogorszyć [4].

Przechowywanie soli Epsom

Przechowuj w suchym, szczelnie zamkniętym pojemniku, bo sól wchłania wilgoć i zbryla się. Trzymaj poza zasięgiem dzieci i zwierząt.

Jak wybierać

Do kąpieli wybieraj sól bez dodatku olejków i barwników, jeśli masz wrażliwą skórę. Do ogrodu wybieraj produkt nawozowy, a do użytku doustnego wyłącznie preparat farmaceutyczny. Sól w sklepach (w tym w drogeriach i dyskontach) różni się czystością i przeznaczeniem, więc czytaj opis na opakowaniu.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Czy sól Epsom można pić?

Doustnie działa przeczyszczająco, ale w nadmiarze powoduje biegunkę i jest groźna przy chorobach nerek [1][3]. Używaj wyłącznie preparatu farmaceutycznego i ulotki lub zaleceń lekarza.

Czy kąpiel w soli Epsom dostarcza magnezu?

Dowody są słabe: przegląd nie zaleca magnezu przezskórnego [2].

Czy sól Epsom pomaga pomidorom i ogórkom?

Tylko przy potwierdzonym niedoborze magnezu w glebie; na zgniliznę wierzchołkową nie pomaga i może zaszkodzić [4].

Sól Epsom co to?

Siedmiowodny siarczan magnezu MgSO4·7H2O, nazwany od źródła w Epsom w Anglii [5].

Sól Epsom po angielsku?

Epsom salt.

Źródła

NIH ODS — Magnesium, Consumer fact sheet — baza danych
Gröber U. i in. Myth or Reality — Transdermal Magnesium? Nutrients 2017 — przegląd
Gröber U., Schmidt J., Kisters K. Magnesium in Prevention and Therapy. Nutrients 2015 — przegląd
Vegalab — Crop Science: Epsom salts (What Doesn't Work) — omówienie
Wikipedia — Magnesium sulfate (nazwa, wzór, zastosowania) — omówienie

Właściwości soli Epsom