W skrócie
Durian to owoc drzewa Durio zibethinus, pochodzący z Borneo i Sumatry, o kremowym miąższu i bardzo intensywnym zapachu [3]. Miąższ zawiera od ok. 84 do 185 kcal w 100 g zależnie od odmiany, dużo potasu i polifenoli, ale korzyści zdrowotne opisano głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach [1].
- Nazwa łacińska
- Durio zibethinus L.
- Po angielsku
- durian
- Inne nazwy
- durian właściwy, król owoców
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 147 kcal w 100 g
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze duriana
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 147 kcal | — |
| Białko | 1,5 g | — |
| Tłuszcz | 5,3 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 23,3 g | — |
| Błonnik | 3,8 g | — |
| Woda | 65 g | — |
| Wapń | 6 mg | 1% |
| Żelazo | 0,43 mg | 3% |
| Magnez | 30 mg | 8% |
| Fosfor | 39 mg | 6% |
| Potas | 436 mg | 22% |
| Sód | 2 mg | — |
| Cynk | 0,28 mg | 3% |
| Miedź | 0,21 mg | 21% |
| Mangan | 0,33 mg | 16% |
| Witamina C | 19,7 mg | 25% |
| Tiamina (B1) | 0,37 mg | 34% |
| Ryboflawina (B2) | 0,2 mg | 14% |
| Niacyna (B3) | 1,1 mg | 7% |
| Witamina B6 | 0,32 mg | 23% |
| Kwas foliowy | 36 µg | 18% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 2 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 09422, domena publiczna.
Na co pomaga durian? Działanie i badania
Zdrowotne działanie duriana jest słabo potwierdzone: przegląd z 2019 roku wskazuje, że efekty, takie jak obniżenie cholesterolu u szczurów czy hamowanie wzrostu komórek raka piersi in vitro, pochodzą z badań przedklinicznych, a badań interwencyjnych na ludziach brakuje [1]. Miąższ jest bogaty w polifenole, karotenoidy i witaminę C; dojrzałe owoce zawierały ich więcej [1][2]. Autorzy przeglądów postulują badania na ludziach, zanim durian będzie można uznać za żywność funkcjonalną [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Obniża cholesterol i trójglicerydy | Ograniczone | [1] |
| Hamuje wzrost komórek nowotworowych | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwzapalne i przeciwcukrzycowe | Ograniczone | [2] |
| Wpływ na poziom glukozy u ludzi | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeży miąższ | jedzony łyżką prosto z owocu |
| Mrożony miąższ | wygodniejszy poza krajami uprawy; owoc świeży ma krótki okres przydatności |
| Tempoyak | fermentowany miąższ z kuchni Azji Południowo-Wschodniej, w którym wykryto bakterie probiotyczne w badaniach laboratoryjnych [1] |
Durian w kuchni
Miąższ duriana ma kremową, budyniową konsystencję i złożony smak, który opisywano jako bogaty krem z migdałami; wyczuwalne są też nuty wytrawne [3]. Jedzony jest na surowo oraz dodawany do deserów, lodów i słodyczy. Smak i zapach są sprawą gustu: jedni uważają go za słodki, inni za przytłaczający.
Durian w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak badań; w tradycji azjatyckiej się go odradza [3]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak badań; owoc jest energetyczny. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przy chorobach nerek, serca lub lekach wpływających na potas — skonsultuj się z lekarzem [1]. |
Durian a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Ostrożnie | Wskaźnik glikemiczny podawany w przeglądzie to 49, ale owoc jest kaloryczny i może podnosić glukozę po posiłku [1]. |
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Duża zawartość potasu [1]. |
| Odchudzanie | Ostrożnie | Owoc o dużej gęstości energetycznej: 84–185 kcal w 100 g [1]. |
| Dieta low FODMAP | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Durian jest bogaty w potas, co może stanowić ryzyko hiperkaliemii u osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą lub niewydolnością serca oraz przyjmujących niektóre leki [1]. Tradycja ostrzega przed łączeniem duriana z alkoholem, a badania na ten temat dały niejednoznaczne wyniki [3]. W tradycji azjatyckiej odradza się go także kobietom w ciąży i osobom z nadciśnieniem [3].
Durian dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jak wybierać
Za zapach duriana odpowiadają głównie lotne związki siarki o woni cebuli, między innymi etanotiol i disulfid dietylu, oraz estry, które dodają słodyczy [1]. Zapach potrafi utrzymywać się kilka dni, dlatego Singapur i Bangkok zakazały owocu w niektórych hotelach i środkach transportu publicznego [3]. Durian jest drogi, bo szybko się psuje; owoc zapakowany w folię może przetrwać ok. 4–5 tygodni [3]. Poza krajami uprawy trudno go kupić, najczęściej w sklepach z żywnością azjatycką, zwykle mrożony. Durian właściwy to jedyny gatunek z rodzaju Durio sprzedawany na rynku międzynarodowym [3].
FAQ
Durian – jak smakuje?
Durian – jak pachnie?
Durian a chlebowiec – czy to to samo?
Durian po angielsku?
Skąd pochodzi durian?
Źródła
- Aziz N.A.A., Mhd Jalil A.M. Bioactive Compounds, Nutritional Value, and Potential Health Benefits of Indigenous Durian (Durio Zibethinus Murr.): A Review. Foods 2019 — przegląd
- Yee S.Y.Y. Medicinal Properties of Bioactive Compounds and Antioxidant Activity in Durio zibethinus. Malaysian Journal of Sustainable Agriculture 2021 — przegląd
- Durian — Wikipedia — omówienie
