W skrócie
Drożdże to jednokomórkowe grzyby, najczęściej szczepy Saccharomyces cerevisiae, używane do wypieku, warzenia piwa i wina. Drożdże nieaktywne (nutritional yeast) są zabite termicznie, sprzedawane jako płatki lub proszek i traktowane jako przyprawa, a nie suplement [1].
- Nazwa łacińska
- Saccharomyces cerevisiae
- Po angielsku
- yeast
- Inne nazwy
- drożdże piekarskie, drożdże piwne, drożdże winiarskie, drożdże nieaktywne, płatki drożdżowe
- Kategoria
- Inne
- Kalorie
- 105 kcal w 100 g
- Dla psa
- Unikać
Wartości odżywcze drożdży
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 105 kcal | — |
| Białko | 8,4 g | — |
| Tłuszcz | 1,9 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,24 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 10 g | — |
| w tym cukry | 0 g | — |
| Błonnik | 8,1 g | — |
| Woda | 69 g | — |
| Wapń | 19 mg | 2% |
| Żelazo | 3,2 mg | 23% |
| Magnez | 40 mg | 11% |
| Fosfor | 336 mg | 48% |
| Potas | 601 mg | 30% |
| Sód | 30 mg | — |
| Cynk | 10 mg | 100% |
| Miedź | 0,15 mg | 15% |
| Mangan | 0,2 mg | 10% |
| Selen | 8,1 µg | 15% |
| Witamina C | 0,1 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 1,9 mg | 171% |
| Ryboflawina (B2) | 1,1 mg | 81% |
| Niacyna (B3) | 12,3 mg | 77% |
| Witamina B6 | 0,43 mg | 31% |
| Kwas foliowy | 785 µg | 392% |
| Witamina B12 | 0,01 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina E | 0 mg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 18374, domena publiczna.
Na co pomaga drożdże? Działanie i badania
Drożdże nieaktywne to płatki, granulat lub proszek o wytrawnym, umami smaku, uzyskiwane z drożdży S. cerevisiae hodowanych na melasie i podgrzanych tak, by komórki obumarły [1]. Niewzbogacony produkt nie jest dobrym źródłem witamin z grupy B: dwie łyżki dają około 8% dziennego zapotrzebowania na tiaminę i 180% na ryboflawinę [1]. Większość sklepowych produktów jest wzbogacana, a deklarowane ilości witamin nie zawsze zgadzają się z etykietą [1]. Niewzbogacone drożdże nie zawierają witaminy B12, a w wersjach wzbogaconych jej ilość bardzo się różni, więc nie traktuj ich jako pewnego źródła B12 [1]. Dowodów na inne działania zdrowotne drożdży nie podajemy.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Niewzbogacone drożdże nieaktywne jako źródło witamin z grupy B | Ograniczone | [1] |
| Drożdże nieaktywne jako pewne źródło witaminy B12 | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Drożdże piekarskie świeże i suche (instant) | do wyrastania ciasta; żywe komórki |
| Drożdże piwowarskie i winiarskie | do fermentacji piwa i wina |
| Drożdże nieaktywne (spożywcze) | płatki, granulat lub proszek jako przyprawa; komórki są zabite termicznie [1] |
Ile drożdży dziennie i kiedy
Drożdże nieaktywne są traktowane jako przyprawa i nie należy jeść ich w nadmiarze [1]. Niektóre marki dostarczają w dwóch łyżkach 35 mg niacyny lub więcej, czyli tyle, ile wynosi górny tolerowany poziom dla dorosłych; nadmiar niacyny może powodować zaczerwienienie, świąd i ból głowy [1].
Drożdże w kuchni
Drożdże piekarskie służą do wyrastania chleba i ciasta drożdżowego. Drożdże nieaktywne posypuje się makaron, sałatki i popcorn, zagęszcza nimi zupy albo zastępuje nimi parmezan w wegańskim pesto [1]. Drożdże piwowarskie i winiarskie stosuje się do fermentacji alkoholowej.
Drożdże a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna) | Ostrożnie | Część osób z nieswoistym zapaleniem jelit ma problemy po drożdżach nieaktywnych [1]. |
| Odchudzanie | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Drożdże nieaktywne zawierają naturalnie glutaminian, dlatego osoby wrażliwe na MSG mogą ich unikać [1]. Przy chorobie Leśniowskiego-Crohna lub innym nieswoistym zapaleniu jelit część osób zgłasza po nich dolegliwości [1]. Rzadko możliwa jest alergia [1].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Inhibitory MAO (leki przeciwdepresyjne) | stężone produkty drożdżowe mają bardzo dużo tyraminy, co może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia i silny ból głowy; skonsultuj się z lekarzem [1] |
Drożdże dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Unikać | Ciasto drożdżowe rośnie w przewodzie pokarmowym, powoduje wzdęcie, może skręcić żołądek, a drożdże wytwarzają alkohol; to stan zagrożenia życia [2]. Ogólne ostrzeżenie ASPCA dotyczy zwierząt domowych. |
| Kot | Unikać | Surowe ciasto drożdżowe jest niebezpieczne z tych samych powodów (wzdęcie i zatrucie alkoholem) [2]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Roztwór drożdży bywa stosowany w ogrodzie jako domowy nawóz, ale nie znaleźliśmy wiarygodnego źródła potwierdzającego jego skuteczność, więc traktuj to wyłącznie jako metodę tradycyjną.
Przechowywanie drożdży
Drożdże świeże trzymaj w lodówce i zużyj przed datą na opakowaniu, suche — w suchym, chłodnym miejscu. Nieaktywne płatki trzymaj szczelnie zamknięte.
FAQ
Drożdże po angielsku?
Czy drożdże nieaktywne różnią się od piekarskich?
Czy drożdże zawierają witaminę B12?
Czy surowe ciasto drożdżowe jest groźne dla psa?
Drożdże do podlewania pomidorów, ogórków?
Źródła
- Harvard Health Publishing — Nutritional yeast: Does this savory, vegan seasoning pack a nutritional punch? — omówienie (instytucja medyczna)
- ASPCA — People Foods to Avoid Feeding Your Pets (sekcja Alcohol and Yeast Dough) — baza danych toksykologicznych
