W skrócie
Orzech czarny to jądro nasiona drzewa Juglans nigra, o bardziej złożonym, ziemistym smaku niż orzech włoski. Ma ok. 93% tłuszczów nienasyconych w oleju i sporo polifenoli, ale jego właściwości zdrowotne nie zostały zbadane w badaniach klinicznych [1].
- Nazwa łacińska
- Juglans nigra L.
- Po angielsku
- black walnut
- Inne nazwy
- orzech czarny amerykański
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Kalorie
- 619 kcal w 100 g
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Unikać
Wartości odżywcze orzecha czarnego
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 619 kcal | — |
| Białko | 24,1 g | — |
| Tłuszcz | 59,3 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 3,5 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 2,8 g | — |
| w tym cukry | 1,1 g | — |
| Błonnik | 6,8 g | — |
| Woda | 4,6 g | — |
| Wapń | 61 mg | 8% |
| Żelazo | 3,1 mg | 22% |
| Magnez | 201 mg | 54% |
| Fosfor | 513 mg | 73% |
| Potas | 523 mg | 26% |
| Sód | 2 mg | — |
| Cynk | 3,4 mg | 34% |
| Miedź | 1,4 mg | 136% |
| Mangan | 3,9 mg | 195% |
| Selen | 17 µg | 31% |
| Witamina C | 1,7 mg | 2% |
| Tiamina (B1) | 0,06 mg | 5% |
| Ryboflawina (B2) | 0,13 mg | 9% |
| Niacyna (B3) | 0,47 mg | 3% |
| Witamina B6 | 0,58 mg | 42% |
| Kwas foliowy | 31 µg | 16% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 2 µg | 0% |
| Witamina E | 2,1 mg | 17% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 2,7 µg | 4% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 12154, domena publiczna.
Na co pomaga orzech czarny? Działanie i badania
Badań klinicznych na ludziach dotyczących orzecha czarnego praktycznie brak; autorzy przeglądu piszą wprost, że potrzebne są badania kliniczne [1]. Działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne wyciągów opisano w doświadczeniach laboratoryjnych, a dane o potencjale przeciwnowotworowym w dużej mierze wyciągnięto z badań nad orzechem włoskim [1]. Na tej podstawie nie można uznać orzecha czarnego za środek leczniczy.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwbakteryjne wyciągów (badania laboratoryjne) | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwzapalne wyciągów (badania laboratoryjne) | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwnowotworowe | Ograniczone | [1] |
| Korzyści zdrowotne spożycia orzecha czarnego u ludzi | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Jądra orzecha | jedzone na surowo lub prażone, do wypieków i deserów |
| Wyciągi i suplementy | brak badań klinicznych potwierdzających skuteczność [1] |
Ile orzecha czarnego dziennie i kiedy
Dla orzecha czarnego nie ustalono zalecanej dawki, a badań klinicznych brak [1]. Dawek suplementów nie podajemy.
Orzech czarny w kuchni
Orzech czarny ma smak opisywany jako słodszy, bardziej złożony i bardziej ziemisty niż orzech włoski, z owocowym aromatem [1]. Jądra jada się jak inne orzechy: na surowo lub prażone, w ciastach i deserach.
Orzech czarny w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak wiarygodnych danych o bezpieczeństwie suplementów; w ilościach spożywczych omów z lekarzem, zwłaszcza przy skłonności do alergii. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak wiarygodnych danych o bezpieczeństwie. |
| Dzieci | Ostrożnie | Orzechy drzewne, w tym orzechy włoskie, należą do głównych alergenów pokarmowych [4]. |
Orzech czarny a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Alergia na orzechy drzewne | Unikać | Orzechy włoskie należą do orzechów drzewnych, głównych alergenów pokarmowych [4]; przy rozpoznanej alergii unikaj, o ile lekarz nie zdecyduje inaczej. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Główne przeciwwskazanie to alergia na orzechy drzewne, do których zalicza się orzechy włoskie [4]. Nie ma wiarygodnych danych o bezpieczeństwie suplementów z orzecha czarnego, więc przed ich użyciem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Orzech czarny dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Unikać | ASPCA klasyfikuje orzech czarny jako toksyczny dla psów [2]. |
| Kot | Bezpieczne | ASPCA klasyfikuje orzech czarny jako nietoksyczny dla kotów [2]. |
| Koń | Unikać | ASPCA klasyfikuje orzech czarny jako toksyczny dla koni [2]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Juglans nigra to duże drzewo, w USA gatunek rodzimy [3]. Wszystkie części drzewa zawierają juglon, najwięcej pąki, łupiny owoców i korzenie; związek ten hamuje wzrost wrażliwych roślin w okolicy korzeni, a jego działanie utrzymuje się latami po usunięciu drzewa [3].
Przechowywanie orzecha czarnego
Łuskane orzechy trzymaj w szczelnym pojemniku w chłodnym, ciemnym miejscu; zawierają głównie tłuszcze nienasycone [1], które łatwiej jełczeją, więc dla dłuższego przechowywania można je zamrozić.
FAQ
Orzech czarny po angielsku?
Czym orzech czarny różni się od włoskiego?
Czy orzech czarny jest zdrowy?
Czy orzech czarny jest toksyczny dla psów?
Źródła
- Vu D.C., Nguyen T.H.D., Ho T.L. An overview of phytochemicals and potential health-promoting properties of black walnut. RSC Advances 2020 — przegląd
- ASPCA — Black Walnut — baza danych
- Purdue Extension — Landscape plants and black walnut (juglone) — omówienie (uniwersytet)
- FDA — Food Allergies — instytucja
