W skrócie
Asafetyda to wysuszona żywica korzenia roślin z rodzaju Ferula (głównie Ferula assa-foetida), używana jako przyprawa o intensywnym, siarkowym zapachu, szczególnie w kuchni indyjskiej [3]. Brak solidnych danych klinicznych potwierdzających jej działanie lecznicze [1].
- Nazwa łacińska
- Ferula assa-foetida L.
- Po angielsku
- asafoetida
- Inne nazwy
- hing, diabelskie łajno, smrodzianka
- Kategoria
- Przyprawy
- W ciąży
- Unikać
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga asafetyda? Działanie i badania
Asafetyda jest tradycyjnie stosowana na dolegliwości trawienne, ale brak solidnych danych klinicznych na jakiekolwiek jej zastosowanie lecznicze [1]. Przegląd Cochrane cytowany w monografii Natural Medicines znalazł tylko nieliczne, małe badania o bardzo niskiej jakości w zespole jelita drażliwego (oceniano asafetydę homeopatyczną) i nie pozwolił sformułować zaleceń [1]. Przegląd systematyczny z 2011 r. wymienia efekty obserwowane w badaniach doświadczalnych, m.in. hipoglikemizujące i przeciwnowotworowe, i uznaje, że uzasadniają one badania kliniczne [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi objawy zespołu jelita drażliwego (preparat homeopatyczny, badania bardzo niskiej jakości) | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwcukrzycowe, przeciwnowotworowe (badania doświadczalne) | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Proszek (hing) | przyprawa kulinarna, zwykle sprzedawana zmieszana z mąką ryżową lub pszenną [3] |
| Grudki żywicy (krystaliczna forma stała) | alternatywa dla proszku [3] |
| Płyn glicerynowy | tradycyjny preparat — wiązany z ciężkim zatruciem u niemowlęcia [1] |
Ile asafetydy dziennie i kiedy
Dane kliniczne nie pozwalają zalecić żadnej dawki leczniczej [1]. W kuchni używa się jej w bardzo małych ilościach, np. szczypty dodawanej do gorącego oleju [3].
Asafetyda w kuchni
Asafetyda zastępuje cebulę i czosnek tam, gdzie unika się ich z powodów religijnych, np. w kuchni dżinistów, Marwarów i Gudżaratów [3]. Wystarcza bardzo mała ilość; dodaje się ją do gorącego oleju, a w potrawach duszonych i wywarach wzmacnia smak umami [3]. Surowa pachnie bardzo intensywnie, porównuje się ją do zepsutej kapusty [3].
Asafetyda w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Zalecane unikanie — tradycyjnie stosowana jako środek poronny, a w badaniach na szczurach wyciągi zaburzały implantację [1]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Dzieci | Unikać | Przeciwwskazana; opisano ciężką methemoglobinemię u niemowlęcia [1]. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak odrębnych danych w użytych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Asafetyda jest przeciwwskazana u dzieci i niezalecana w ciąży [1]. Opisano ciężką methemoglobinemię u 5-tygodniowego niemowlęcia po podaniu roztworu asafetydy w glicerynie, a miejscowe stosowanie olejku wywołało zmiany ekzematyczne u niemowląt [1]. Dla karmienia piersią nie znaleziono danych w użytych źródłach.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) | teoretycznie możliwe nasilenie działania przez kumaryny; brak potwierdzonych doniesień [1] |
Asafetyda dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w otwartych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w otwartych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Asafetyda po angielsku?
Czy asafetyda jest bezpieczna?
Czym zastąpić czosnek i cebulę w kuchni indyjskiej?
Źródła
- Drugs.com — Asafoetida (Natural Medicines monograph) — omówienie
- Zare A.R. i in. A Review on Pharmacological Effects of Ferula assa-foetida L.: a Systematic Review. Journal of Medicinal Plants 2011; 10(40): 17-25 — przegląd systematyczny
- CNN Travel — artykuł o hing (asafoetida) w kuchni indyjskiej — omówienie
