W skrócie
Wanilia to przyprawa z kurowanych strąków storczyka Vanilla planifolia [4][5]. Jej głównym związkiem zapachowym jest wanilina, której w tradycyjnie kurowanych strąkach jest ok. 1–3% suchej masy [2].
- Nazwa łacińska
- Vanilla planifolia Andrews
- Po angielsku
- vanilla
- Inne nazwy
- wanilia płaskolistna, wanilia bourbon, wanilia madagaskarska
- Kategoria
- Przyprawy
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Strąk | kurowany owoc wanilii, z którego pochodzi przyprawa [2][4] |
| Ekstrakt waniliowy | w USA musi zawierać co najmniej 35% alkoholu etylowego (objętościowo) wg definicji FDA [1] |
| Wanilina i aromat waniliowy | większość waniliny otrzymuje się syntetycznie z ligniny [2] |
Wanilia w kuchni
Wanilia jest aromatem do słodkich potraw i napojów, szczególnie czekolady, słodyczy, lodów i wypieków [4]. Prawdziwy owoc wanilii zawiera 171 zidentyfikowanych składników aromatu, a wanilina jest tylko jednym z nich; szacunkowo 95% produktów „waniliowych” jest aromatyzowanych sztucznie waniliną [3]. W testach kulinarnych opisanych w Wikipedii smakujący nie odróżniali waniliny od wanilii w wypiekach, a naturalna wanilia wypadała lepiej w potrawach niepodgrzewanych lub lekko podgrzewanych [3].
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Wanilia została udomowiona w Mezoameryce [3]. W 2023 r. Madagaskar wyprodukował ok. 42% światowej puli surowej wanilii (7433 t), a Indonezja ok. 25% [3]. Zielone strąki są kurowane zwykle w czterech etapach: zabijanie, pocenie, suszenie i kondycjonowanie [2].
Przechowywanie wanilii
Brak danych w źródłach z listy dotyczących przechowywania wanilii.
Jak wybierać
Szacunkowo 95% produktów „waniliowych” jest aromatyzowanych sztucznie waniliną, a nie wanilią ze strąków [3]. Wanilia jest drugą najdroższą przyprawą na świecie wagowo, po szafranie [3], więc skład produktu warto sprawdzić na etykiecie.
FAQ
Wanilia po angielsku?
Czym różni się wanilia od waniliny?
Skąd pochodzi wanilia?
Ile alkoholu ma ekstrakt waniliowy?
Jak powstaje wanilia?
Źródła
- eCFR — 21 CFR 169.175, Vanilla extract (definicja FDA) — przepis
- Antonio-Gutiérrez O. i in. Effect of Microwave and Ultrasound during the Killing Stage of the Curing Process of Vanilla (Vanilla planifolia, Andrews) Pods. Foods 2023; 12: 469 — badanie
- Wikipedia — Vanilla (pochodzenie, produkcja, wanilina) — encyklopedia
- Vanilla — Britannica — omówienie
- Kew POWO — Vanilla fragrans Ames (synonim Vanilla planifolia) — baza taksonomiczna
