W skrócie
Topola czarna (Populus nigra) to duże drzewo liściaste z rodziny wierzbowatych, którego pąki są surowcem w ziołolecznictwie [2]. Działania pąków topoli (przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwutleniające) opisano w przeglądzie opartym na badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach, bez badań klinicznych [1].
- Nazwa łacińska
- Populus nigra L.
- Po angielsku
- black poplar
- Inne nazwy
- topola czarna, sokora
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Unikać
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga topola? Działanie i badania
Przegląd opisuje w pąkach topoli czarnej flawonoidy, kwasy fenolowe, salicynę i olejek eteryczny [1]. Wymienia ich działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwutleniające i inne, ale wyłącznie na podstawie badań in vitro i na zwierzętach; badań klinicznych nie przytoczono [1]. Nie ma zatem podstaw, by traktować pąki topoli jako sprawdzony lek.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działa przeciwzapalnie | Ograniczone | [1] |
| Działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo | Ograniczone | [1] |
| Działa przeciwutleniająco | Ograniczone | [1] |
| Leczy choroby u ludzi (badania kliniczne) | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Pąki topoli | surowiec zielarski [1] |
| Wyciągi z pąków | ekstrakty bada się jako możliwy zamiennik propolisu, bo łatwiej je standaryzować [1] |
Ile topoli dziennie i kiedy
W przeglądzie nie podano dawek ustalonych w badaniach klinicznych na ludziach [1]. Stosowanie doustne wiąże się z większym ryzykiem działań niepożądanych niż miejscowe [1]. Przy gotowym preparacie kieruj się ulotką i poradą lekarza lub farmaceuty.
Topola na skórę i włosy
Wyciągi z pąków topoli bada się jako zamiennik propolisu [1]. Opisano też hamowanie aktywności tyrozynazy i powstawania melaniny w hodowli komórek, ale tylko w badaniu laboratoryjnym [1].
Topola w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Przegląd zaleca, by kobiety w ciąży unikały produktów z topoli czarnej zawierających pochodne salicylanów [1]. |
| Karmienie piersią | Unikać | Przegląd zaleca unikać tych produktów w okresie laktacji [1]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przy lekach (przeciwzakrzepowych, przeciwcukrzycowych, przeciwnadciśnieniowych) skonsultuj z lekarzem [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby uczulone na salicylany oraz kobiety w ciąży i karmiące powinny unikać produktów z topoli czarnej [1]. Wysokie dawki mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe i szum w uszach [1]. Doustne stosowanie niesie większe ryzyko działań niepożądanych niż miejscowe [1].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) | możliwy wzrost stężenia NLPZ we krwi i większa toksyczność, zwłaszcza żołądkowa i nerkowa [1] |
| Leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn | salicylany zwiększają ryzyko krwawień [1] |
| Leki przeciwcukrzycowe (pochodne sulfonylomocznika) | możliwe nasilenie ryzyka hipoglikemii [1] |
| Leki przeciwnadciśnieniowe | salicylany mogą osłabiać działanie obniżające ciśnienie [1] |
| SSRI | wskazane jako połączenie do unikania z powodu ryzyka krwawień [1] |
| Kortykosteroidy | większe ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego [1] |
Topola dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Koń | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Topola czarna jest drzewem, którego zasięg naturalny obejmuje Europę, rejon Morza Śródziemnego i Xinjiang [2]. Rośnie na nisko położonych, wilgotnych terenach i szybko zasiedla otwarte obszary [4]. Osiąga zwykle 20–30 m wysokości, rzadko 40 m [4], więc nie nadaje się do małych ogrodów. Bazy ogrodnicze wskazują wilgotną, żyzną glebę i pełne słońce [3].
| Odmiana | Czym się wyróżnia |
|---|---|
| Topola włoska (Populus nigra 'Italica') | odmiana o wąskiej, kolumnowej koronie, wyselekcjonowana w XVII w. w Lombardii [4] |
FAQ
Topola czarna inaczej?
Czym różni się topola od topinamburu?
Jakie są właściwości pąków topoli?
Jaka jest topola włoska?
Czy topola jest szkodliwa dla zwierząt?
Źródła
- Kis B. i in. Recent Advances Regarding the Phytochemical and Therapeutic Uses of Populus nigra L. Buds. Plants 2020 — przegląd
- Plants of the World Online (Kew) — Populus nigra L. — baza danych
- UConn Plant Database — Populus nigra — baza danych
- Wikipedia — Populus nigra (opis botaniczny, odmiana Italica) — omówienie
