W skrócie
Porost islandzki (płucnica islandzka, Cetraria islandica) to porost, nie mech, rosnący w zimnych, górskich regionach, używany do naparów i wyrobów na kaszel [3]. Europejska Agencja Leków uznaje go za środek tradycyjnie stosowany jako łagodzący przy podrażnieniu jamy ustnej i gardła oraz suchym kaszlu, a także przy przejściowej utracie apetytu [1][2].
- Nazwa łacińska
- Cetraria islandica (L.) Ach.
- Po angielsku
- Iceland moss; Icelandic moss
- Inne nazwy
- płucnica islandzka, chrobotek islandzki, islandzki mech, Lichen islandicus
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
Na co pomaga porost islandzki? Działanie i badania
Porost islandzki jest wg EMA środkiem tradycyjnie stosowanym, który łagodzi podrażnienie jamy ustnej i gardła oraz związany z nim suchy kaszel; drugim wskazaniem jest przejściowa utrata apetytu [1][2]. Opinia opiera się na tradycji i ograniczonych danych: badań klinicznych było niewiele i nie porównywano porostu z placebo [1]. Podczas oceny nie zgłoszono działań niepożądanych [1][2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi podrażnienie jamy ustnej i gardła oraz suchy kaszel | Ograniczone | [1][2] |
| Poprawia przejściowo apetyt | Ograniczone | [1][2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Susz (całe lub pocięte plechy) | do przygotowania naparu lub odwaru |
| Napar | wg monografii EMA 1,5 g porostu na 150 ml wrzącej wody, przy kaszlu 3–4 razy dziennie (łącznie 4–6 g) [2] |
| Nalewka (1:5, etanol 40%) | wg monografii EMA 1–1,5 ml trzy razy dziennie, tylko dorośli [2] |
| Pastylki i miękki ekstrakt do ssania | gotowe preparaty; dawkowanie według ulotki, u dzieci powyżej 6 lat [2] |
Ile porostu islandzkiego dziennie i kiedy
Monografia EMA opisuje dla dorosłych i osób starszych napar z 1,5 g porostu na 150 ml wrzącej wody 3–4 razy dziennie (4–6 g na dobę) przy podrażnieniu gardła i kaszlu, a przy utracie apetytu 1–2 g na 150 ml wody 3 razy dziennie [2]. Preparaty w formie miękkiego ekstraktu do ssania mają odrębne dawkowanie, także dla dzieci w wieku 6–12 lat [2]. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż tydzień, skonsultuj się z lekarzem [1][2].
Porost islandzki w kuchni
Wszystkie części porostu islandzkiego są jadalne; po wysuszeniu można go namoczyć, a gotowanie zmniejsza goryczkę [3]. Dawniej dodawano go do chleba, kaszy i zup oraz używano do zagęszczania mleka lub kaszy [3].
Porost islandzki w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwa nie ustalono, EMA nie zaleca stosowania z powodu braku danych [2]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Bezpieczeństwa nie ustalono, EMA nie zaleca stosowania z powodu braku danych [2]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Napar i nalewka u osób poniżej 18 lat nie zostały ocenione; miękki ekstrakt do ssania można stosować powyżej 6 lat [1][2]. |
| Seniorzy | Bezpieczne | Dawkowanie jak u dorosłych [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Jedynym przeciwwskazaniem w monografii EMA jest nadwrażliwość na substancję czynną [2]. Nie znane są działania niepożądane, ale gdy objawy utrzymują się dłużej niż tydzień lub nasilają się, skonsultuj się z lekarzem [1][2]. Przy utracie apetytu preparaty stosuje się wyłącznie u dorosłych [1].
Przechowywanie porostu islandzkiego
Susz porostu przechowuj w szczelnym pojemniku w suchym, ciemnym miejscu. Wilgotny lub spleśniały surowiec wyrzuć.
FAQ
Czy porost islandzki to mech?
Porost islandzki po angielsku?
Jak przygotować napar z porostu islandzkiego?
Czy porost islandzki można jeść?
Źródła
- EMA — Lichen islandicus (strona produktu ziołowego) — monografia (omówienie)
- EMA — Community herbal monograph on Cetraria islandica (L.) Acharius s.l., thallus — monografia
- Wikipedia — Icelandic moss (nazwa, występowanie, zastosowania kulinarne) — omówienie
