Przejdź do treści

Właściwości palmy sabałowej

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Palma sabałowa (Serenoa repens) to niska palma z południowego wschodu USA, z której owoców robi się wyciągi stosowane przy objawach łagodnego rozrostu prostaty. Europejska Agencja Leków uznaje taki wyciąg heksanowy za zastosowanie o ugruntowanej skuteczności [1], a NCCIH ocenia go jako prawdopodobnie nieskuteczny [2].

Nazwa łacińska
Serenoa repens (W. Bartram) Small
Po angielsku
saw palmetto
Inne nazwy
sabal, Sabal serrulata, palma sabałowa karłowata
W ciąży
Unikać
Dla psa
Brak danych

Na co pomaga palma sabałowa? Działanie i badania

Wyciąg z owoców palmy sabałowej stosuje się przy objawach dolnych dróg moczowych związanych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH). Komitet HMPC Europejskiej Agencji Leków uznaje wyciąg heksanowy za zastosowanie o ugruntowanej skuteczności, a wyciąg etanolowy za tradycyjnie stosowany, po wykluczeniu przez lekarza poważnych chorób [1][3]. Amerykański NCCIH, powołując się na przegląd 27 badań z 2023 roku i dwa badania finansowane przez NIH, ocenia, że palma sabałowa prawdopodobnie nie łagodzi objawów BPH [2]. Dowody są więc sprzeczne.

EfektSiła dowodówŹródła
Łagodzi objawy dolnych dróg moczowych w BPHSprzeczne[1][2][3]
Nie wpływa na wynik badania PSAOgraniczone[2]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Wyciąg heksanowy z owocówforma uznana przez EMA za zastosowanie o ugruntowanej skuteczności [1]
Wyciąg etanolowy z owocówzastosowanie tradycyjne, po wykluczeniu poważnych chorób przez lekarza [1]
Kapsułki i tabletkipreparaty dostępne bez recepty; dawkę ustal z lekarzem lub farmaceutą

Ile palmy sabałowej dziennie i kiedy

Nie podajemy dawek leczniczych. Owoce i wyciągi stosuje się wyłącznie jako preparaty gotowe, według ulotki, i po wykluczeniu przez lekarza innych przyczyn dolegliwości [1]. NCCIH wskazuje, że w badaniach stosowano palmę sabałową do 3 lat, a nawet w dawkach do trzykrotnie wyższych od zwykłych nie stwierdzono poprawy objawów [2].

Palma sabałowa w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaUnikaćNCCIH wskazuje, że palma sabałowa może być niebezpieczna w ciąży [2].
Karmienie piersiąUnikaćNCCIH wskazuje, że może być niebezpieczna w okresie karmienia [2].
DzieciUnikaćEMA: stosowanie tylko u dorosłych mężczyzn i seniorów [3].
SeniorzyPo konsultacji z lekarzemStosowana u starszych mężczyzn z BPH, ale po konsultacji z lekarzem [1][3].

Palma sabałowa a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
HashimotoBrak danychBrak wiarygodnych danych.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Według EMA preparaty z owoców palmy sabałowej stosuje się tylko u dorosłych mężczyzn i seniorów [3]. Częste działania niepożądane (1–10 na 100 osób) to ból brzucha i ból głowy [3]. NCCIH opisuje skutki uboczne jako łagodne i rzadkie: dolegliwości trawienne, zawroty i ból głowy [2]. Objawy ze strony układu moczowego wymagają najpierw diagnozy lekarskiej [1].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Leki w ogóleNCCIH nie wymienia konkretnych interakcji, ale zaleca konsultację z lekarzem przed użyciem jakiegokolwiek preparatu ziołowego [2]

Palma sabałowa dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak pewnych danych.
KotBrak danychBrak pewnych danych.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Uprawa, pochodzenie i odmiany

Palma sabałowa jest niską palmą rosnącą naturalnie na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych. W Polsce nie jest rośliną uprawianą w gruncie, ponieważ nie znosi mrozów.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Palma sabałowa po angielsku?
saw palmetto.
Czy palma sabałowa działa na prostatę?
Dowody są sprzeczne: EMA uznaje wyciąg heksanowy za skuteczny przy objawach BPH [1], a NCCIH ocenia, że prawdopodobnie nie pomaga [2].
Czy palma sabałowa wpływa na PSA?
Według NCCIH nie wydaje się zmieniać wyniku PSA, nawet w dawkach wyższych niż zwykle [2].
Czy kobiety mogą stosować palmę sabałową?
EMA zaleca ją tylko dorosłym mężczyznom i seniorom [3], a NCCIH ostrzega przed użyciem w ciąży i w okresie karmienia [2].

Źródła

  1. European Medicines Agency — Sabalis serrulatae fructus (herbal medicinal product, HMPC) — monografia
  2. NCCIH — Saw Palmetto — omówienie
  3. EMA — Saw palmetto fruit: summary for the public — monografia

Poznaj również