W skrócie
DMT (N,N-dimetylotryptamina) to halucynogenna tryptamina występująca naturalnie w wielu roślinach i będąca głównym składnikiem psychoaktywnym ayahuaski [1]. W Polsce jest substancją psychotropową grupy I-P, a jej posiadanie i obrót są nielegalne; w USA figuruje w wykazie I bez zastosowań medycznych [1][3].
- Po angielsku
- N,N-dimethyltryptamine (DMT)
- Inne nazwy
- N,N-dimetylotryptamina, dimetylotryptamina
- Kategoria
- Inne
- W ciąży
- Unikać
Na co pomaga DMT? Działanie i badania
DMT wywołuje intensywne halucynacje wzrokowe, zniekształcenia słuchowe, depersonalizację oraz zaburzenia poczucia czasu i własnego ciała; działa bardzo szybko, a efekty ustępują zwykle w ciągu 30–45 minut [1]. Fizycznie podnosi ciśnienie i tętno, rozszerza źrenice, może wywołać pobudzenie, mimowolne ruchy gałek ocznych, zawroty głowy i drgawki [1]. W badaniach klinicznych najczęstszymi działaniami niepożądanymi były nudności i wymioty, rzadziej przemijający lęk, ból głowy i wzrost ciśnienia; u jednego uczestnika wystąpiła bezobjawowa bradykardia z hipotonią [2]. Nie ma zarejestrowanych zastosowań leczniczych DMT; autorzy przeglądu z 2024 r. wskazują na potrzebę kontrolowanych badań [1][2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Leczenie depresji, uzależnień lub innych chorób | Niepotwierdzone | [2] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| DMT syntetyczne | substancja psychotropowa grupy I-P, produkowana nielegalnie [1][3] |
| Ayahuasca (hoasca) | południowoamerykański napój rytualny z roślin zawierających DMT i alkaloidy harmala; rośliny źródłowe są w Polsce środkami odurzającymi grupy I-N [1][4] |
| Tabaki roślinne Ameryki Południowej | tradycyjne preparaty z roślin zawierających DMT [1] |
Ile DMT dziennie i kiedy
Nie podajemy dawek: DMT jest substancją kontrolowaną (grupa I-P w Polsce, wykaz I w USA) bez zarejestrowanych zastosowań leczniczych [1][3]. Przegląd toksykologiczny z 2024 r. opisuje wąski margines bezpieczeństwa i zaleca unikanie DMT osobom z chorobami psychicznymi oraz kobietom w ciąży [2].
DMT w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Autorzy przeglądu zalecają unikanie; u szczurów wysokie dawki ayahuaski działały toksycznie na matkę i płód [2]. |
| Karmienie piersią | Unikać | Brak danych o bezpieczeństwie, substancja psychoaktywna [2]. |
| Dzieci | Unikać | Substancja kontrolowana; brak jakichkolwiek danych o bezpieczeństwie [2][3]. |
| Seniorzy | Unikać | Wzrost ciśnienia i tętna, ryzyko drgawek [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Zatrucie DMT objawia się przyspieszonym tętnem, wzrostem ciśnienia, silnym pobudzeniem, rozszerzonymi źrenicami, zaburzeniami koordynacji i drgawkami; amerykańskie ośrodki toksykologiczne odnotowały przypadki śpiączki i zatrzymania oddechu [1]. W bazie FDA FAERS zarejestrowano w latach 2003–2025 44 zgłoszenia związane z DMT, w tym 37 poważnych i 10 zgonów [1]. W badaniu 10 836 użytkowników ayahuaski 55,9 proc. zgłosiło przejściowe skutki psychiczne, 69,9 proc. nudności lub wymioty, a 1,4 proc. napady drgawkowe; w danych brazylijskich oszacowano 13–24 epizody psychotyczne na około 25 000 sesji [2]. Osoby z chorobami psychicznymi w wywiadzie i przyjmujące leki serotoninergiczne są narażone najbardziej [2]. Przy drgawkach, utracie przytomności, bardzo wysokiej gorączce lub ostrej psychozie dzwoń pod 112; nie zostawiaj osoby samej i poinformuj ratowników, co zażyła. Halucynacje mogą prowadzić do urazów i wypadków, dlatego osoba pod wpływem DMT wymaga nadzoru.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| SSRI, SNRI, inhibitory MAO i inne leki serotoninergiczne | ryzyko zespołu serotoninowego; w badaniach klinicznych wykluczano ich równoległe stosowanie [2] |
| Alkaloidy harmala (harmina, harmalina) | hamują monoaminooksydazę rozkładającą DMT, co nasila i wydłuża jego działanie oraz toksyczność [1][2] |
| Żywność bogata w tyraminę | przy zahamowanej MAO grozi przełom nadciśnieniowy [2] |
Znaczenie i symbolika
DMT zsyntetyzował po raz pierwszy w 1931 r. kanadyjski chemik Richard Manske, ale rośliny zawierające tę substancję od stuleci wykorzystywano w Ameryce Południowej w postaci tabak i rytualnego napoju ayahuasca (hoasca) [1]. W Brazylii ayahuasca jest używana w obrzędach religijnych, m.in. przez wspólnotę União do Vegetal, której dane posłużyły do badań nad bezpieczeństwem [2]. W USA DMT trafiło do wykazu I substancji kontrolowanych w 1971 r. [1].
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Czy DMT jest legalne w Polsce?
Czy ayahuasca jest legalna w Polsce?
Jak długo działa DMT?
Czy DMT występuje naturalnie?
DMT po angielsku?
Źródła
- DEA Diversion Control Division — N,N-Dimethyltryptamine (DMT) — dokument urzędowy
- White E. i in. Ayahuasca and dimethyltryptamine adverse events and toxicity analysis: a systematic thematic review. International Journal of Toxicology 2024 — przegląd systematyczny
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. 2018 poz. 1591) — akt prawny
- Ustawa z 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2009 nr 63 poz. 520) — akt prawny
