W skrócie
Kwasy AHA (alfa-hydroksykwasy) to grupa kwasów, głównie glikolowy i mlekowy, stosowana w kosmetykach do złuszczania naskórka. Najlepiej udokumentowane jest działanie na skórę zniszczoną słońcem i suchą, ale AHA zwiększają wrażliwość na UV, więc wymagają codziennej ochrony przeciwsłonecznej [1][2].
- Po angielsku
- alpha hydroxy acids (AHA)
- Inne nazwy
- alfa-hydroksykwasy, kwasy owocowe, kwas glikolowy, kwas mlekowy
- Kategoria
- Składniki kosmetyków
- Najlepiej zbadane działanie
- Poprawa wyglądu skóry suchej i zniszczonej słońcem (kremy, balsamy) Umiarkowane
- W ciąży
- Ostrożnie
Na co pomaga kwasy AHA? Działanie i badania
Kwasy AHA działają przez złuszczanie, czyli przyspieszenie usuwania zrogowaciałych komórek z powierzchni skóry [1]. Najczęściej używa się kwasu glikolowego i mlekowego, rzadziej cytrynowego [1]. Kremy i balsamy z AHA oceniono jako prawdopodobnie skuteczne na skórę zniszczoną słońcem i suchą, a glikolowe peelingi jako możliwie pomocne przy trądziku i bliznach potrądzikowych [2]. Przy regularnym stosowaniu skóra staje się bardziej wrażliwa na promieniowanie UV [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa wyglądu skóry suchej i zniszczonej słońcem (kremy, balsamy) | Umiarkowane | [2] |
| Pomoc przy trądziku i bliznach potrądzikowych (peelingi glikolowe) | Ograniczone | [2] |
| Zwiększenie wrażliwości skóry na UV | Umiarkowane | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kwas glikolowy | najczęstszy AHA, drobna cząsteczka, dobrze penetruje; może silniej drażnić |
| Kwas mlekowy | łagodniejszy, często w produktach dla skóry wrażliwej |
| Kwas cytrynowy, jabłkowy, winowy | występują naturalnie w owocach, w kosmetykach zwykle jako dodatki |
| Peelingi gabinetowe | wyższe stężenia, wyłącznie pod nadzorem specjalisty [2] |
Ile kwasów AHA dziennie i kiedy
Panel ekspertów Cosmetic Ingredient Review uznał produkty z kwasem glikolowym i mlekowym za bezpieczne dla konsumentów przy stężeniu do 10 proc. i pH co najmniej 3,5, pod warunkiem ochrony przed słońcem [1]. Produkty o stężeniu powyżej 10 proc., w tym peelingi, powinny być stosowane pod nadzorem dermatologa [2]. Zaczynaj od rzadkiego stosowania i zwiększaj częstość zależnie od reakcji skóry.
Kwasy AHA na skórę i włosy
W pielęgnacji AHA stosuje się wieczorem, a rano obowiązkowo nakłada się filtr przeciwsłoneczny [1]. FDA zaleca ochronę przed słońcem w czasie stosowania i przez tydzień po jego zakończeniu [1]. Zwiększona wrażliwość na UV w badaniach ustępowała mniej więcej tydzień po odstawieniu preparatu [1]. Typowe działania niepożądane to pieczenie, zaczerwienienie, obrzęk, świąd i przebarwienia, silniejsze po peelingach [1][2].
Kwasy AHA w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Ostrożnie | Kosmetyki do 10 proc. uznaje się za prawdopodobnie bezpieczne; peelingi i wyższe stężenia skonsultuj z lekarzem [2]. |
| Karmienie piersią | Ostrożnie | Kosmetyki do 10 proc. uznaje się za prawdopodobnie bezpieczne [2]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Brak zaleceń w źródłach — zastosowanie skonsultuj z dermatologiem. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Nie stosuj AHA na uszkodzoną, podrażnioną lub opaloną skórę; mogą nasilać stany skóry wrażliwej [2]. Osoby z chorobami skóry powinny skonsultować się z dermatologiem. Nie łącz kilku silnych środków złuszczających jednocześnie.
Jak wybierać
Wybieraj produkty z podanym stężeniem kwasu i pH; do domowego użytku mieści się to w granicach do 10 proc. i pH od 3,5 [1]. Mocniejsze preparaty zostaw gabinetowi. Przetrzymanie peelingu dłużej niż zalecono może powodować oparzenia [2].
FAQ
Co to są kwasy AHA?
Czy kwasy AHA uczulają na słońce?
AHA po angielsku?
Czy AHA można stosować w ciąży?
Źródła
- FDA — Alpha Hydroxy Acids — baza danych
- RxList — Alpha Hydroxy Acids (monografia suplementów i kosmetyków) — omówienie
