Przejdź do treści

Właściwości ikry

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Ikra to dojrzałe jaja ryb, jadane jako przetwór, np. z łososia, jesiotra czy kapelana. Wartość odżywcza zależy od gatunku i sposobu przetworzenia: wędzony przetwór z ikry kapelana (z olejem i cukrem) ma 438 kcal i 39,0 g tłuszczu w 100 g [1], a ikra łososiowa zawiera więcej EPA i DHA niż jesiotrowa [2].

Po angielsku
roe, fish roe
Inne nazwy
jaja ryb, ikra rybia, kawior (ikra jesiotrowatych)
Kategoria
Ryby i mięso
Kalorie
143 kcal w 100 g
Najlepiej zbadane działanie
Przetwór z ikry kapelana jest produktem energetycznym i tłustym Silne
W ciąży
Ostrożnie
Dla psa
Brak danych

Wartości odżywcze ikry

SkładnikWartość w 100 g% RWS
Wartość energetyczna143 kcal—
Białko22,3 g—
Tłuszcz6,4 g—
w tym kwasy nasycone1,5 g—
Węglowodany przyswajalne1,5 g—
w tym cukry0 g—
Błonnik0 g—
Woda67,7 g—
Wapń22 mg3%
Żelazo0,6 mg4%
Magnez20 mg5%
Fosfor402 mg57%
Potas221 mg11%
Sód91 mg—
Cynk1 mg10%
Miedź0,1 mg10%
Mangan0,01 mg0%
Selen40,3 µg73%
Witamina C16 mg20%
Tiamina (B1)0,24 mg22%
Ryboflawina (B2)0,74 mg53%
Niacyna (B3)1,8 mg11%
Witamina B60,16 mg11%
Kwas foliowy80 µg40%
Witamina B1210 µg400%
Witamina A90 µg11%
Witamina E7 mg58%
Witamina D12,1 µg242%
Witamina K0,2 µg0%

Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 15072, domena publiczna.

Na co pomaga ikra? Działanie i badania

Przetwór z ikry kapelana (wędzony, w tubce, z dodatkiem oleju sojowego i cukru) ma w 100 g 8,0 g białka i 39,0 g tłuszczu, a witamina B12 stanowi 167% wartości referencyjnej [1]. Przegląd porównujący ikrę łososiową z jesiotrową podaje wyższą zawartość białka oraz EPA i DHA w łososiowej, a wyższą zawartość tłuszczu w jesiotrowej [2]. Badań klinicznych dowodzących konkretnych efektów zdrowotnych jedzenia ikry nie znalazłem, więc opis dotyczy głównie składu.

EfektSiła dowodówŹródła
Ikra łososiowa ma więcej EPA i DHA niż jesiotrowa (dane z literatury zebrane w przeglądzie)Ograniczone[2]
Przetwór z ikry kapelana jest produktem energetycznym i tłustymSilne[1]
Efekty zdrowotne regularnego jedzenia ikry u ludziNiepotwierdzone[1][2]

Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Ikra w kuchni

Kawior w przeglądzie opisano jako solony przetwór z ikry jesiotrowatych, a produkty łososiowe jako jego tańsze zamienniki, przetwarzane z mniejszą ilością soli, więc łagodniejsze w smaku [2]. Ikra z kabaczka (cukinii) to wegetariańska pasta ze smażonych warzyw i nie ma związku z rybią ikrą.

Ikra w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaOstrożnieListeria może rosnąć w temperaturze lodówki; grupy ryzyka powinny unikać gotowych do spożycia produktów wysokiego ryzyka lub dokładnie je obgotować [3]. Omów z lekarzem.
Karmienie piersiąBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.
DzieciBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.
SeniorzyOstrożnieOsoby starsze i z osłabioną odpornością mogą ciężko przechodzić listeriozę [3].

Ikra a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
Dieta ketogenicznaW umiarkowanych ilościachPrzetwór z ikry kapelana ma 39,0 g tłuszczu, ale też 13,7 g węglowodanów w 100 g [1]; sprawdź etykietę konkretnego produktu.
OdchudzanieOstrożnieTen przetwór ma około 438 kcal w 100 g [1]; inne ikry mogą mieć inną wartość.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Ikra jesiotrowa jest peklowana w soli, a łososiowa zawiera jej mniej [2]; w źródłach nie znalazłem danych o zawartości sodu, więc sprawdź etykietę. Hongkoński Centre for Food Safety ostrzegał przed partią kawioru podejrzaną o skażenie Listeria monocytogenes i zaleca grupom ryzyka (m.in. ciężarnym) unikać gotowych do spożycia produktów wysokiego ryzyka, takich jak wędzone na zimno owoce morza, albo je dokładnie obgotować [3]. Dla dzieci i alergii na ryby nie znalazłem rzetelnych danych.

Ikra dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.
KotBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Ikra a kawior — jaka różnica?
Ikra to ogólna nazwa jaj ryb; kawior w przeglądzie opisano jako solony przetwór z ikry jesiotrowatych, a produkty łososiowe jako jego zamienniki [2].
Ikra po angielsku?
roe (fish roe); ikra jesiotra to sturgeon caviar, a łososiowa to salmon caviar [2].
Czy ikra z kabaczka to ikra rybia?
Nie. To warzywna pasta ze smażonych kabaczków lub cukinii, bez ryb.
Ikra ile kcal?
Przetwór z ikry kapelana ma 438 kcal w 100 g, a inne ikry mogą mieć inną wartość [1].

Źródła

  1. Matvaretabellen — Caviar, capelin roe (norweska tabela składu żywności) — baza danych
  2. Ural G.N., Topuz O.K. Comparison of nutritional value of salmon and sturgeon caviar. Records of Agricultural and Food Chemistry 2024 — przegląd
  3. Centre for Food Safety (Hongkong) — komunikat o partii kawioru podejrzanej o skażenie Listeria monocytogenes, 2023 — instytucjonalne
Bazy wartości odżywczych
USDA FoodData Central (zbiór SR Legacy) — baza składu żywności Departamentu Rolnictwa USA, dane w domenie publicznej, rekord NDB 15072. Wartości dotyczą 100 g części jadalnej w formie opisanej w rekordzie; produkty krajowe mogą się nieco różnić.
Podstawa prawna wartości referencyjnych
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, załącznik XIII — referencyjne wartości spożycia oraz „znacząca ilość” (15% RWS w 100 g). Oświadczenia „źródło” (≥15%) i „wysoka zawartość” (≥30%) reguluje rozporządzenie (WE) nr 1924/2006.

Poznaj również