W skrócie
Indyk (Meleagris gallopavo) to ptak hodowany na mięso; jego mięso, zwłaszcza pierś, jest chude i bogate w białko [3]. Drób, w tym indyk, jest źródłem selenu, a zalecane spożycie selenu dla dorosłych wynosi 55 µg dziennie [1].
- Nazwa łacińska
- Meleagris gallopavo
- Po angielsku
- turkey
- Inne nazwy
- mięso indycze, pierś z indyka, wątróbki i żołądki z indyka
- Kategoria
- Ryby i mięso
- Kalorie
- 112 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Drób jest źródłem selenu w diecie Umiarkowane
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- W umiarkowanych ilościach
Wartości odżywcze indyka
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 112 kcal | — |
| Białko | 22,6 g | — |
| Tłuszcz | 1,9 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,46 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 0,14 g | — |
| w tym cukry | 0,07 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 75,4 g | — |
| Wapń | 11 mg | 1% |
| Żelazo | 0,86 mg | 6% |
| Magnez | 27 mg | 7% |
| Fosfor | 190 mg | 27% |
| Potas | 235 mg | 12% |
| Sód | 118 mg | — |
| Cynk | 1,8 mg | 18% |
| Miedź | 0,08 mg | 8% |
| Mangan | 0,01 mg | 1% |
| Selen | 22,6 µg | 41% |
| Witamina C | 0 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 0,05 mg | 5% |
| Ryboflawina (B2) | 0,19 mg | 14% |
| Niacyna (B3) | 8,1 mg | 51% |
| Witamina B6 | 0,65 mg | 47% |
| Kwas foliowy | 7 µg | 4% |
| Witamina B12 | 1,2 µg | 50% |
| Witamina A | 9 µg | 1% |
| Witamina E | 0,09 mg | 1% |
| Witamina D | 0,2 µg | 4% |
| Witamina K | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 05167, domena publiczna.
Na co pomaga indyk? Działanie i badania
Mięso z indyka jest źródłem białka, a według bazy NIH drób należy do pokarmów dostarczających selenu, którego dorośli potrzebują 55 µg na dobę [1]. Pierś z indyka to mięso jasne, a mięso z ud jest ciemniejsze i wymaga dłuższej obróbki [3]. Nie ma wiarygodnych dowodów na „właściwości lecznicze” indyka; to produkt spożywczy, nie lek. Wątróbki i żołądki z indyka to podroby jadalne, a ich wartość odżywcza zależy od sposobu przygotowania.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Drób jest źródłem selenu w diecie | Umiarkowane | [1] |
| Lecznicze działanie mięsa z indyka | Niepotwierdzone | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Pierś z indyka | chude, jasne mięso; do pieczenia, grillowania, na sous vide |
| Udo i podudzie | ciemniejsze, bardziej soczyste mięso, wymaga dłuższego gotowania [3] |
| Mięso mielone | do klopsików, burgerów i sosów |
| Podroby (wątróbki, żołądki) | do potraw duszonych lub smażonych |
| Wędliny z indyka | produkt przetworzony; sprawdź zawartość soli |
Ile indyka dziennie i kiedy
Dla bezpieczeństwa mikrobiologicznego mięso z indyka należy ugotować do temperatury wewnętrznej co najmniej 74 °C (165 °F); dotyczy to całych tuszek, piersi, udźców, mięsa mielonego i podrobów [4]. Zmierz ją termometrem w najgrubszej części.
Indyk w kuchni
Indyka piecze się w całości lub w częściach, dusi w sosach (śmietanowym, koperkowym, kurkowym, pieczarkowym), smaży z warzywami i przygotowuje metodą sous vide. Pierś łatwo wysuszyć, więc przyda się marynata, solanka lub pieczenie w rękawie albo naczyniu zamkniętym [3]. Mięso z kurkami, czosnkiem i masłem dobrze łączy się z ziołami.
Indyk w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Tylko dobrze wygotowane, do co najmniej 74 °C; unikaj wędlin i surowego mięsa [4]. |
| Karmienie piersią | Bezpieczne | Dobrze wygotowane mięso. |
| Dzieci | Bezpieczne | Dobrze wygotowane, drobno pokrojone. |
| Seniorzy | Bezpieczne | Dobrze wygotowane [4]. |
Indyk a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dna moczanowa | Po konsultacji z lekarzem | Podroby (wątróbki, żołądki) bywają bogate w puryny — ustal z lekarzem lub dietetykiem. |
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Ilość białka ustal z lekarzem lub dietetykiem. |
| Dieta ketogeniczna | Bezpieczne | Mięso nie zawiera węglowodanów, jednak wybieraj z tłuszczem lub skórą. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Pierś jest mięsem chudym, ale nie ma dowodów na szczególne działanie odchudzające. |
| Cukrzyca | Bezpieczne | Mięso samo nie zawiera węglowodanów. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Niedogotowany drób może zawierać bakterie, m.in. Salmonella, dlatego zawsze gotuj go do co najmniej 74 °C [4][2]. Poza tym mięso z indyka nie ma szczególnych przeciwwskazań dla zdrowych osób.
Indyk dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | W umiarkowanych ilościach | Ugotowane mięso bez przypraw, cebuli, czosnku i kości. |
| Kot | W umiarkowanych ilościach | Ugotowane mięso bez przypraw i kości. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie indyka
Surowego indyka trzymaj w lodówce, oddzielnie od produktów gotowych do spożycia, aby uniknąć zakażenia krzyżowego bakteriami z grupy Salmonella [2]. Mięso rozmrażaj w lodówce, a nie w temperaturze pokojowej, i myj ręce oraz deski po kontakcie z surowym drobiem [2].
FAQ
Indyk po angielsku?
Do jakiej temperatury piec indyka?
Czy wątróbka z indyka jest zdrowa?
Czy mięso z indyka jest chude?
Źródła
- NIH ODS — Selenium (Consumer) — baza danych
- CDC — Preventing Salmonella Infection — omówienie
- Wikipedia — Turkey meat — baza danych
- FoodSafety.gov — Safe Minimum Internal Temperature — omówienie
